8 C
Tešanj
Ponedjeljak, 26 Februara, 2024

“Nišani krajputaši” plijene visinom i izgledom

U mjestu Donja Lučka, nadomak Cazina, neposredno uz put koji taj grad povezuje s Velikom Kladušom, nalaze se neobični nišani, muslimanski nadgrobni spomenici, koji se ističu visinom i ornamentikom.

Zanimljivost je kako svi pripadaju članovima porodice Kajtezović, prvi od njih izgrađen je 1913. godine, a mnogi od njih visoki su preko tri metra. Inače, ovi nadgrobni spomenici su nastali kao produkt ovdašnjih kamenorezaca, pa se vremenom razvio karakterističan tip nišana koji nazivaju krajiškim.

Na ovim prostorima su česta muslimanska groblja koja se nalaze pored puteva, pa se za ovakve nišane, koji izgledom ili oblikom plijene pažnju prolaznika, često koristi izraz “nišani krajputaši”.

Ornamentika muških nišana u Donjoj Lučkoj je vrlo bogata i raznovrsna, a ukrašeni su dekoracijama sa mnoštvom različitih motiva.

U sredini kompozicije obično se nalazi ibrik u čijem središtu je manja, najčešće osmokutna rozeta, kao i natpisi na arapskom jeziku, dok su viši dijelovi dekorisani polumjesecima i zvijezdama.

Također, muški nišani imaju bogato ukrašene turbane, karakteristične za ovaj dio Bosne i Hercegovine, a na njihovim ivicama javlja se ukras u vidu spiralne vrpce.

Ženski nišani su manjih dimenzija i slično su ukrašeni, s tim da se umjesto turbana na njihovom vrhu javlja ženska pletenica.

Svi nišani su izrađeni od bihacita, kamena koji se u velikom količinama može naći na ovim prostorima i koji je veoma pogodan za obradu.

Vanjske površine kamena su uglačane i obrađivane alatom koji se i danas koristi prilikom obrade kamena u ovim krajevima, kao što su testera ili brus. Odlukom Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika, 2006. godine grobljanska cjelina Kajtezovića nišani proglašena je nacionalnim spomenikom BiH, pišu Nezavisne novine. 

Povezane vijesti

Najnovije vijesti